Ασφαλώς αναβαθμισμένη πρόταση προς τιμήν του σπουδαίου ιστορικού - συγγραφέα - νομικού

Από την αρχική πρόταση για ονοματοδοσία οδού, στην ανώνυμη πλατεία μπροστά από το Δημαρχείο – Η διαδρομή του «ιστορικού της Βέροιας», η μεγάλη δωρεά στη Δημόσια Βιβλιοθήκη και η ιδιαίτερη σχέση του με την Ε.Μ.Ι.Π.Η.

Μία απόφαση με ιδιαίτερο συμβολισμό για τη Βέροια καλείται να λάβει, σε πρώτο στάδιο, το Δημοτικό Συμβούλιο στην τακτική συνεδρίαση της Τρίτης 22 Σεπτεμβρίου 2026, η οποία αρχίζει στις 15:15. Ανάμεσα στα 52 θέματα της ημερήσιας διάταξης βρίσκεται η καταρχήν ονομασία της μέχρι σήμερα ανώνυμης πλατείας Δημαρχείου σε πλατεία «Γεωργίου Χ. Χιονίδη».

Πρόκειται για το πρώτο θεσμικό βήμα μιας διαδικασίας που, εφόσον προχωρήσει, θα συνδέσει ένα από τα κεντρικότερα σημεία της πόλης με το όνομα του ανθρώπου που για δεκαετίες ταυτίστηκε με την έρευνα και την καταγραφή της ιστορίας της Βέροιας.

Το ενδιαφέρον είναι ότι η αρχική πρόταση του δημάρχου Βέροιας Κωνσταντίνου Βοργιαζίδη, λίγο μετά τον θάνατο του Γιώργου Χιονίδη, αφορούσε την ονοματοδοσία οδού του πολεοδομικού συγκροτήματος. Στο έγγραφό του της 21ης Ιουλίου 2025, ο δήμαρχος υπενθύμιζε ότι είχε ανακοινώσει την πρόθεσή του ήδη στη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου της 14ης Ιουλίου και ζητούσε να δοθεί το όνομα του Χιονίδη σε δρόμο της πόλης.

Στην πορεία, ωστόσο, η πρόταση πήρε διαφορετική και σαφώς πιο κεντρική χωροταξικά μορφή. Σύμφωνα με το εισηγητικό της Τεχνικής Υπηρεσίας, ο δήμαρχος επανήλθε και ζήτησε πλέον να δοθεί το όνομα του Γεωργίου Χ. Χιονίδη στην ανώνυμη πλατεία Δημαρχείου. Τα έγγραφα δεν αναφέρουν ειδικότερα τους λόγους για τους οποίους εγκαταλείφθηκε η αρχική επιλογή μιας οδού και προκρίθηκε η πλατεία.

Η απόφαση της Τρίτης δεν ολοκληρώνει τυπικά τη διαδικασία. Το Δημοτικό Συμβούλιο καλείται να αποφανθεί καταρχήν για την αναγκαιότητα της ονοματοδοσίας, πριν ακολουθήσουν τα επόμενα προβλεπόμενα στάδια και οι απαιτούμενες γνωμοδοτήσεις που προβλέπει το άρθρο 8 του Ν. 3463/2006.

Ο άνθρωπος που έγραψε την «Ιστορία της Βέροιας»

Η επιλογή του ονόματος φέρνει ξανά στο προσκήνιο μια προσωπικότητα με παρουσία σε διαφορετικές πλευρές της δημόσιας ζωής της Βέροιας και της Ημαθίας. Ο Γεώργιος Χ. Χιονίδης, που έφυγε από τη ζωή στις 24 Ιουνίου 2025, υπήρξε δικηγόρος, ιστορικός και συγγραφέας, νομάρχης Πιερίας το 1974, βουλευτής Ημαθίας μετά τις εκλογές του ίδιου έτους και αργότερα δημοτικός σύμβουλος Βέροιας. Διετέλεσε επίσης επίτιμος πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Βέροιας και πρόεδρος της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης.

Το έργο με το οποίο συνδέθηκε περισσότερο το όνομά του είναι η δίτομη «Ιστορία της Βέροιας, της πόλεως και της περιοχής», με τον πρώτο τόμο να κυκλοφορεί το 1960 και τον δεύτερο το 1970. Δεκαετίες μετά την πρώτη έκδοσή του, το έργο εξακολουθεί να χρησιμοποιείται ως βιβλιογραφικό σημείο αναφοράς σε μελέτες για την περιοχή, ενώ αποτέλεσε τη βάση της αναγνώρισής του από την Ακαδημία Αθηνών.

Το 2024, λίγους μήνες πριν από τον θάνατό του, το δίτομο έργο επανεκδόθηκε και παρουσιάστηκε στη Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Βέροιας, σχεδόν μισό αιώνα μετά την εξάντληση της πρώτης έκδοσης.

Η σχέση του με τη Βιβλιοθήκη είχε, άλλωστε, και μία άλλη, εξαιρετικά χειροπιαστή διάσταση. Το 2022 παρέδωσε στη Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Βέροιας 17.400 βιβλία της προσωπικής του συλλογής, την οποία συγκροτούσε από το 1952. Είχε προηγουμένως υπηρετήσει επί εννέα χρόνια ως πρόεδρός της, σε τρεις διαδοχικές θητείες.

Ακριβώς αυτή η πολυεπίπεδη διαδρομή είναι που επικαλείται και ο δήμαρχος στην αρχική πρότασή του. Στο έγγραφο του Ιουλίου 2025 χαρακτηρίζει τον Χιονίδη πρόσωπο με «κοινωνικό και πολιτικό βάρος και κύρος» και υπογραμμίζει ότι η ιστορική παρακαταθήκη που άφησε στηρίχθηκε σε μακρόχρονη έρευνα και τεκμηρίωση.

Η ιδιαίτερη σχέση με την Ε.Μ.Ι.Π.Η.

Ξεχωριστό κεφάλαιο στη διαδρομή του Γιώργου Χιονίδη ήταν η σχέση του με την Εταιρεία Μελετών Ιστορίας και Πολιτισμού Ν. Ημαθίας.

Η ίδια η Ε.Μ.Ι.Π.Η., στην ανακοίνωση που εξέδωσε μετά τον θάνατό του, ανέφερε ότι η σχέση τους υπήρξε «από την πρώτη στιγμή της ίδρυσης της Εταιρείας, ουσιαστική και εποικοδομητική», χαρακτηρίζοντάς τον «δάσκαλο της τοπικής ιστορίας» για τις νεότερες γενιές ερευνητών.

Η σχέση αυτή είχε αποκτήσει και θεσμική έκφραση ήδη από τα πρώτα χρόνια λειτουργίας της Εταιρείας. Στις 29 Σεπτεμβρίου 2010, στην εναρκτήρια συνεδρία του Α΄ Επιστημονικού Συνεδρίου για την Ημαθία, η Ε.Μ.Ι.Π.Η. απένειμε στον Γιώργο Χιονίδη τιμητική διάκριση για την προσφορά του στην ιστορική έρευνα. Τη διάκριση είχε απονείμει ο τότε πρώτος πρόεδρος της Εταιρείας, Αθανάσιος Βουδούρης.

Η υποστήριξη ήταν αμφίδρομη. Όταν η Ε.Μ.Ι.Π.Η. εγκαταστάθηκε στα νέα της γραφεία στην Ολγάνου 12, το 2016, ο Χιονίδης ήταν παρών και μίλησε δημόσια για το έργο της, χαρακτηρίζοντας τη συλλογική προσπάθεια της Εταιρείας «αρίστη και σε ποιότητα και σε ποσότητα».

Μετά την εκδημία του, το Διοικητικό Συμβούλιο της Ε.Μ.Ι.Π.Η. συνεδρίασε εκτάκτως στις 24 Ιουνίου 2025 και αποφάσισε, μεταξύ άλλων, την παρουσία αντιπροσωπείας στην εξόδιο ακολουθία και τη διοργάνωση εκδήλωσης αφιερωμένης στην προσωπικότητα και το έργο του.

Από μια οδό, στην πλατεία της πόλης

Η συζήτηση της Τρίτης αποκτά, συνεπώς, ενδιαφέρον που ξεπερνά μια τυπική διαδικασία ονοματοδοσίας. Η πρόταση που ξεκίνησε το καλοκαίρι του 2025 ως σκέψη για μια οδό, φτάνει τώρα στο Δημοτικό Συμβούλιο με αντικείμενο την πλατεία Δημαρχείου, ένα σημείο που βρίσκεται καθημερινά στο κέντρο της διοικητικής και κοινωνικής ζωής της Βέροιας. Η αλλαγή αυτή προσδίδει διαφορετικό βάρος στην επιλογή, χωρίς τα εισηγητικά να εξηγούν περαιτέρω το σκεπτικό της.

Το Δημοτικό Συμβούλιο θα κληθεί την Τρίτη να κάνει το πρώτο θεσμικό βήμα και να αποφασίσει εάν συμφωνεί καταρχήν η ανώνυμη σήμερα πλατεία Δημαρχείου να αποκτήσει επίσημα το όνομα «Γεωργίου Χ. Χιονίδη». Από εκεί και πέρα, εφόσον υπάρξει θετική απόφαση, θα κινηθεί η προβλεπόμενη διαδικασία μέχρι την τελική ονοματοδοσία.

Δεκαπέντε μήνες μετά τον θάνατό του, το όνομα του ανθρώπου που συνέδεσε μεγάλο μέρος της ζωής του με την καταγραφή, την έρευνα και τη δημόσια ζωή της Βέροιας επιστρέφει έτσι στο Δημοτικό Συμβούλιο, αυτή τη φορά με το ερώτημα αν θα συνδεθεί μόνιμα με ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα σημεία της πόλης.

* Λεζάντα φωτογραφίας: Από τη βράβευση του Γεωργίου Χ. Χιονίδη στις 29/9/2010, από τον πρώτο πρόεδρο της Ε.Μ.Ι.Π.Η. Αθανάσιο Βουδούρη.

(Δημοσιεύθηκε στην ψηφιακή εφημερίδα "InVeria" - Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου 2026, φύλλο 211)