Κυβέρνηση των funds και των τραπεζών (άποψη, του δικηγόρου Βασίλη Δημητριάδη)

Άποψη, του δικηγόρου Βασίλη Δημητριάδη:

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη, πρωτοπορεί έτι μία φορά. Φέρνει στη Βουλή ένα νομοσχέδιο, υποστηρίζοντας ότι βάζει τάξη στα funds. Στο άρθρο 23 του νομοσχεδίου τούς δίνει το πολυτιμότερο όπλο που θα μπορούσαν να ζητήσουν: εκτέλεση χωρίς δικαστή.

Το νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κατατέθηκε στις 26 Οκτωβρίου και ο τίτλος του μιλά για «ενίσχυση εποπτείας», ωστόσο όλος ο νομικός κόσμος της χώρας επισημαίνει το πρόβλημα.

Με συγκεκριμένη διάταξη του νομοσχεδίου ένα ιδιωτικό χαρτί μετατρέπεται σε απόφαση δικαστηρίου, χωρίς να περνά από δικαστική αίθουσα.  Το άρθρο 23, λοιπόν, του νομοσχεδίου προσθέτει νέο άρθρο 63Ε στον ν. 5072/2023 και σύμφωνα με αυτό, η σύμβαση ρύθμισης που υπογράφει ο δανειολήπτης με την τράπεζα ή τον servicer αποτελεί εκτελεστό τίτλο, κατά την περ. ζ΄ της παρ. 2 του άρθρου 904 ΚΠολΔ, για το σύνολο της απαίτησης.

Στην πράξη αυτό σημαίνει πέντε πράγματα: 

• Τίτλος χωρίς βέβαιη απαίτηση. Ένα ιδιωτικό έγγραφο γίνεται εκτελεστός τίτλος, χωρίς η απαίτηση να είναι βέβαιη και εκκαθαρισμένη. 

• Ο δανειστής ορίζει το υπόλοιπο. Το fund ή ο servicer καθορίζει μονομερώς πόσα χρωστάει ο πολίτης, χωρίς ο οφειλέτης να μπορεί να αντιλέξει.

• Καμία διαταγή πληρωμής. Ο δικαστής που μέχρι σήμερα εξέδιδε διαταγή πληρωμής εξαφανίζεται. Πλέον ο δανειστής θα έχει τον τίτλο στο συρτάρι του από την ημέρα της υπογραφής. 

• Καμία ανακοπή κατά διαταγής. Ο οφειλέτης χάνει το στάδιο όπου μπορούσε να αμφισβητήσει την απαίτηση. 

• Ούτε ένα ευρώ στο Δημόσιο. Τράπεζες και funds δεν θα πληρώνουν δικαστικό ένσημο, τέλος απογράφου και τα λοιπά έξοδα που πληρώνει κάθε άλλος πολίτης, όταν ζητά εκτελεστό τίτλο για την απαίτησή του. 

Ο πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών και της Ολομέλειας των Δικηγορικών Συλλόγων χαρακτήρισε τη διάταξη «απαράδεκτη ρύθμιση υπέρ των τραπεζών και των εταιρειών διαχείρισης». Η Συντονιστική Επιτροπή της Ολομέλειας ζήτησε ήδη την άμεση απόσυρσή της, καθώς παρά τα όσα ευαγγελίζεται η Κυβέρνηση Μητσοτάκη, η ρύθμιση δεν υπογράφεται για να σώσει τον δανειολήπτη, αλλά για τον ενταφιάσει ακόμη βαθύτερα έναντι της ασυδοσίας των funds και των τραπεζών. 

Δυστυχώς, με το άρθρο 23, η ίδια υπογραφή γίνεται το εργαλείο για να πάρουν το σπίτι κάθε ανήμπορου συμπολίτη μας. 

Πάντως, το πιο επικίνδυνο σημείο δεν είναι αυτό που γράφει η διάταξη, αλλά αυτό που δεν γράφει. Δεν προβλέπει κανέναν μηχανισμό για να βεβαιωθεί το πραγματικό υπόλοιπο της οφειλής, αφού αφαιρεθούν όσα έχει ήδη πληρώσει ο δανειολήπτης.

Ποιος λοιπόν θα υπολογίζει πόσα χρωστάει ο πολίτης την ημέρα της κατάσχεσης; Βάσει όσων φέρνει η Κυβέρνηση προς ψήφιση ο ίδιος ο servicer ή η τράπεζα. Για αυτό ο νομικός κόσμος επισημαίνει ξεκάθαρα ότι στη σύμβαση ρύθμισης κυριαρχεί η βούληση της τράπεζας ή του fund και ο οφειλέτης είναι το αδύναμο μέρος. Ένα σενάριο, δηλαδή, το οποίο βιώνουν καθημερινά οι ευάλωτοι της κοινωνίας μας, οι αγρότες μας, οι χαμηλόμισθοι κ.α.

Κι αυτό συμβαίνει τη στιγμή που η Ολομέλεια, αλλά και οι δικηγόροι και οι σύλλογοι δανειοληπτών καταγγέλλουν εδώ και χρόνια καταχρηστικές πρακτικές των servicers: δάνεια εξοφλημένα που εμφανίζονται ανεξόφλητα, ρυθμίσεις που «χάνονται», στοιχεία πληρωμής που δεν δίνονται. Υπενθυμίζω ότι τον Μάρτιο η Ολομέλεια ζήτησε ψηφιακή πλατφόρμα που να πιστοποιεί ότι ένα δάνειο δεν είναι ρυθμισμένο ή εξοφλημένο πριν ξεκινήσει οποιαδήποτε εκτέλεση.

Η κυβέρνηση απαντά κάνοντας το αντίθετο: λιγότερος έλεγχος, καθώς τα πράγματα είναι ξεκάθαρα για την ίδια: Στόχος τα funds να κερδίζουν χρόνο, να γλιτώνουν δικαστικά έξοδα και να αποκτούν τίτλο χωρίς να τον ελέγξει κανείς και ταυτόχρονα ο δανειολήπτης χάνει τον δικαστή του, την τελευταία του ελπίδα, ενώ το Ελληνικό Δημόσιο χάνει έσοδα.

Θα μπορούσε να αντιτάξει κάποιος το ερώτημα «ποιος είναι αυτός ο δανειολήπτης;». Φυσικά, δεν είναι ο στρατηγικός κακοπληρωτής που επικαλείται κάθε φορά η κυβέρνηση. Πάντα η Κυβέρνηση Μητσοτάκη ρίχνει το τυρί στην φάκα για να υπάρξουν κοινωνικοί αυτοματισμοί, χωρίς καμία βάση. Ο δανειολήπτης αυτός δεν είναι ο στρατηγικός κακοπληρωτής, αλλά ο άνθρωπος της διπλανής πόρτας, είναι ο άνθρωπος που ρύθμισε το δάνειό του, πληρώνει όσο αντέχει και σήμερα παλεύει με ενοίκια, ηλεκτρικό ρεύμα και σούπερ μάρκετ που ακριβαίνουν. Αν η ακρίβεια και ο πληθωρισμός τον κάνει να χάσει δύο δόσεις, το άρθρο 23 φροντίζει να μη βρει κανέναν δικαστή για να τον προστατέψει.

Το άρθρο 23 δεν είναι ατύχημα. Είναι το τρίτο βήμα της ίδιας επιλεκτικής πορείας στήριξης και ενίσχυσης των funds, των servicers και των τραπεζών μέσα σε λίγους μήνες: 

1. Ιούνιος 2026, εξωδικαστικός. Με διάταξη του ν. 5313/2026, οι συμβάσεις αναδιάρθρωσης του εξωδικαστικού έγιναν εκτελεστός τίτλος, ακόμη και όσες είχαν υπογραφεί πριν.

2. Αύγουστος 2026, επαναπροσδιορισμοί. Με την ΚΥΑ 42483/2026 επιβλήθηκε υποχρεωτικός επαναπροσδιορισμός των εκκρεμών ανακοπών, με αυτοδίκαιη κατάργηση σε περίπτωση που ο δανειολήπτης δεν προλάβει.

3. Οκτώβριος 2026, άρθρο 23. Τώρα και οι διμερείς ρυθμίσεις με τράπεζες και servicers γίνονται εκτελεστοί τίτλοι, χωρίς διαταγή πληρωμής και χωρίς ανακοπή κατά αυτής. 

Η λογική είναι ξεκάθαρη για την Κυβέρνηση που υπεραγαπά τους πάντες εκτός από τον Λαό: όσο λιγότεροι δικαστές ανάμεσα στα funds και στα σπίτια του Λαού, τόσο καλύτερα.

Η κυβέρνηση μπορεί να μιλά για επιτάχυνση της Δικαιοσύνης, αλλά στην πραγματικότητα επιταχύνει την έξοδο της Δικαιοσύνης από τις υποθέσεις των δανειοληπτών.

Αν θέλει πράγματι να προστατέψει τους δανειολήπτες (που δεν το επιθυμεί, είναι ξεκάθαρο), ξέρει τι να κάνει.

Το δικαίωμα κάθε πολίτη να προσφύγει στον φυσικό δικαστή πριν του πάρουν το σπίτι του, το καταφύγιο του, το λιμάνι του, δεν είναι προνόμιο που η κυβέρνηση χαρίζει ή αφαιρεί με ένα άρθρο. Είναι συνταγματική εγγύηση, και δεν ξεπουλιέται στα funds, στους servicers ή τους τραπεζίτες.